Kto jest rodzicem kilkulatka, ten wie jaką tragedią potrafi być dla takiego malucha przegrana. Złość, tupanie nóżkami, obrażanie się na innych uczestników zabawy, płacz i rozgoryczenie, a nawet niechęć do wspólnych zabaw i gier opartych na rywalizacji z obawy przed przegraną. Małe dzieci dopiero uczą się rozpoznawać i przeżywać swoje emocje, a uczucie porażki jest bardzo silne i może przerosnąć malucha. Zadaniem rodziców jest nauczyć swoje dziecko przegrywania.
Spis treści
Dlaczego jest to takie ważne?
Porażka jest naturalnym elementem życia w społeczeństwie. Zawsze gdy jest wygrany, musi być przegrany i tych przegranych z reguły jest więcej. W grupie znajomych tylko jeden będzie miał najlepszy samochód (no chyba, że kilku kupi sobie taki sam), w rekrutacji do pracy spośród kilkudziesięciu kandydatów wygrywa jeden. Ucząc dziecko radzenia sobie z porażką przygotowujemy je do wejścia w dorosłość, nauczymy je radzić sobie z emocjami, zaakceptować czyjąś wygraną i wyciągać wnioski na przyszłość.
Co dziecko wynosi z przegranej?
Poprzez przegraną dzieci uczą się przestrzegania zasad. Można czasem pozmieniać zasady gry, trochę oszukiwać, ale uczmy dziecko, że są zasady, których powinno się trzymać. To nauczy je w przyszłości szacunku dla różnych reguł i przepisów.
Najlepiej, jeśli nauka przegrywania przebiega w bezpiecznej, troskliwej atmosferze – w towarzystwie rodziców. Kiedy maluch przegrywa w grę z rodzicem, ten jest przy nim by pomóc mu przeżyć trudne emocje. Dziecko prędzej czy później poczuje gorzki smak porażki, dlatego lepiej gdy dzieje się to podczas zabawy z rodzicami niż w grupie rówieśników lub starszych dzieci, które nie będą już dla niego wyrozumiałe.
Dzieci, które umieją przegrywać chętniej angażują się w różne aktywności. Nie myślą o tym, że mogą wygrać lub przegrać, tylko skupiają się na dobrej zabawie. Jeśli dziecko boi się i nie ma absolutnej pewności, że wygra to może w ogóle nie brać udziału w różnych zabawach i przedsięwzięciach z obawy przed porażką.
Dlaczego czasem warto dać dziecku wygrać?
Wygrywanie jest bardzo przyjemne. Czujemy się wtedy docenieni, najlepsi, kompetentni. To uczucie jest bardzo uzależniające i dzieci łase na pochwały mogą zacząć oszukiwać, zmieniać zasady w trakcie gry, a wobec przegranych zachowywać się złośliwie i z nich drwić. Trzeba dawać dziecku wygrywać nie tylko po to, by czuło się docenione, ale też aby nauczyło się szanować przeciwników i przegranych. Dajmy mu dobry przykład – gdy podczas gdy planszowej dajemy dziecku wygrać, pokażmy mu, że porażkę przyjmuje się z godnością i szacunkiem dla przeciwnika. Podajmy mu rękę, podziękujmy za wspólną grę i powiedzmy „Gratuluję ci wygranej. Teraz mi się nie udało, ale nie przejmuję się tym – następnym razem spróbuję wygrać”. Gdy przegramy, nie okazujmy nadmiernego rozgoryczenia, tylko podkreślajmy, że sama zabawa i wspólne spędzanie czasu są przyjemne, a wygrywanie i przegrywanie to tylko dodatek. Niezależnie od tego czy dziecko w różnych zabawach wygrywa lub przegrywa, częściej zamiast pytać czy wygrało, zapytajmy czy dobrze się bawiło.
